orkestfoto

December 2016 - 'Hamlet'

KamerFilharmonie Der Aa geeft zaterdag 10 december een concert in de Immanuelkerk in Groningen en zondag 11 december in de Noorderkerk in Sneek. Het concert staat geheel in het teken van Shakespeare; in het bijzonder het toneelsuk 'Hamlet'. Tijdens het concert in Groningen zal dr. Hans Jansen van de Universiteit Groningen een korte lezing verzorgen.

Het orkest staat voor dit concert onder leiding van Jacob Slagter.

Programma

Johannes Brahms: Tragische Ouverture, op.81

Brahms’ Tragische Ouverture ging eind 1880 in Wenen in première. Het stuk kwam in dezelfde periode tot stand als de Akademische Festouvertüre en wordt beschouwd als zijn tweelingstuk en antithese: “Die eine lacht, die andere weint,” zei hij erover. Brahms gaf zijn concertouverture de titel Tragische Ouverture. Hij had er geen specifieke tragedie bij in gedachten, maar wilde het tragische als zodanig verklanken. Het werk heeft de traditionele opzet van een symfoniedeel. De invloed van Beethoven, waarvoor Brahms groot ontzag had, is onder meer te horen in de twee kloeke akkoorden waarmee het stuk opent.

Pjotr Iljitsj Tsjaikovsky: : Hamlet. Ouverture Fantasia, op. 67

Drie grote Russische componisten hebben toneelmuziek bij Hamlet geschreven en Tsjaikovski was de eerste (de anderen waren Prokofjev en Sjostakovitsj). Hij schreef zijn ouverture in 1888 in opdracht van Lucien Guitry, een Frans acteur die verbonden was aan het Michailovsky-theater in Sint-Petersburg, voor een Hamlet-productie later dat jaar, die overigens nooit tot stand kwam. Enkele jaren later zou hij ter gelegenheid van een wél gerealiseerde uitvoering complete toneelmuziek schrijven, waarin hij de bestaande ouverture verwerkte. Anders dan in zijn twee eerdere Shakespeare-ouvertures past Tsjaikovsky in deze Ouverture Fantasia niet de klassieke vorm expositie-doorwerking-reprise toe, maar kiest hij een vrije, doorlopende vorm, waarbij hij niet de verhaallijn van Hamlet volgt, maar een aantal beelden uit het stuk oproept: zo wordt aan het begin de sfeer van kasteel Elsinore neergezet en horen we later, in een klaaglijke hobomelodie, zijn geliefde, doch waanzinnige Ophelia. Thematisch is er hier en daar veel verwantschap met de vijfde symfonie, die in dezelfde periode tot stand kwam.

Dmitri Sjostakovitsj, suite uit de toneelmuziek bij Hamlet, op.32a

Dmitri Sjostakovitsj wijdde twee werken aan Hamlet: in 1964 maakte hij muziek bij een film over het stuk. Maar al veel eerder, in 1931, componeerde hij muziek bij een toneelstuk, dat in 1932 in het Vachtangov-theater in Moskou in première ging. Het was een uiterst ongewone Hamlet: de avant-garderegisseur Nikolaj Akimov zette de tragedie op zijn kop en maakte van Hamlet, die hij door een beroemd komisch acteur liet vertolken, een drinkebroer die welgemoed ten strijde trekt tegen de gevestigde orde. Een criticus van de New York Times noemde de voorstelling “the best show in Europe”, maar de partij vermoedde kritiek op de toenemende repressie en verbande de productie naar Leningrad. Sjostakovitsj’ muziek weerspiegelt de satirische, cabareteske sfeer van deze gewaagde Hamlet-uitvoering. Hij verwerkte de toneelmuziek naderhand in een suite van vijftien korte deeltjes, die een onverwacht luchtig tegenwicht zal vormen bij de klassiek tragische Hamlet van voor de pauze.


Kijk in de concertagenda voor meer informatie over de concerten.


Dit programma is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van:

Kunstraad Groningen Gemeente Groningen

'Gasten-inlogpagina' Naar boven Over de website